Selecteer een pagina

Stemoefening Ademstroom ervaren

Stemplooien laten vibreren voor geluid

We weten allemaal dat we adem nodig hebben om onze stemplooien te laten vibreren voor geluid. Dit proces is enigszins vergelijkbaar met het wapperen van een vlag in de wind. De lucht laat de vlag bewegen en zo gebeurt dit ook bij onze stemplooien; tijdens het maken van geluid hebben wij twee van die wapperende stemplooien. Een andere vergelijking is te maken met het trillen van je lippen op ‘brbrbr’. Je merkt dat luchtstroom de lippen in beweging brengt. Hoeveel lucht heb je eigenlijk nodig voor het zingen en spreken? Wat is de juiste ademstroom?

Oefening: Je ademstroom ervaren

Leg een hand op je buik terwijl je in een rechte, voorname, positie staat. Hierbij is je borstbeen iets omhoog. Houd die positie en laat de buikwand los om in te ademen. Voor het uitademen laat je de buikwand langzaam en rustig naar binnen gaan. Hierna herhaal je deze oefening en blaas je op een zachte ss-klank de lucht uit. Herhaal deze oefening drie keer. Richt je aandacht elke keer op de hand die op je buik ligt. Voel hoe deze langzaam naar binnen gaat.

Aansluitend ga je de oefening herhalen maar nu op een gefluisterde ‘hah’, met warme uitstromende lucht alsof je een spiegel wilt laten beslaan. Nu zul je merken dat de buikwand heel snel naar binnen gaat en waarschijnlijk je voorname, rechte houding ook sneller inzakt. Als laatste kreun je de klinker ‘AA’. Je maakt een gedrukte geknepen ‘AA’ alsof je buikpijn hebt. Merk nu op dat je hand op je buik naar buiten wordt geduwd en dat er maar heel weinig ademstroom langs je stemplooien gaat. De conclusie van deze drie oefeningen is dat:

  1. De gedrukte AA zeer weinig ademstroom heeft.
  2. De ‘Sss’ een gemiddelde of neutrale ademstroom heeft.
  3. De ‘Hah’ heel veel ademstroom heeft.
    We spreken dus van een lage, gemiddelde of hoge ademstroom.

Ook in het zingen kun je dit ervaren

Probeer ten eerste eens een hele lage toon te zingen. Let op hoeveel adem je laat weg stromen! Zing daarna eens een extreem hoge toon. Wat merk je dan aan de ademstroom? Hoogte wordt gemakkelijker bereikbaar wanneer de ademstroom hoger is. Denk maar aan fluiten, dat zijn hoge tonen en die gebruiken veel ademstroom. Fluit maar eens van hoog naar laag met je hand voor je mond. Je merkt met je hand dat de hogere tonen meer ademstroom hebben.

Zo ook met onze stemplooien. Hoe hoger we willen zingen hoe meer ademstroom nodig is. Hogere tonen zijn snellere trillingen per seconde, met meer ademstroom is dat makkelijker te maken. Andersom, hoe lager we zingen hoe minder ademstroom we gebruiken omdat bij lagere tonen, langzamere trillingen, minder ademstroom nodig is.

Wanneer we ontspannen in en uit ademen gebruiken we voornamelijk ons middenrif en een klein beetje onze tussenribspieren. Tijdens het inademen gaat het middenrif naar beneden en wordt de buikinhoud naar voren en beneden geduwd. Daarna ontspant het middenrif zich en zullen we uitademen. Daarbij zal de buik weer ontspannen en naar binnen gaan. Vanwege de elasticiteit van de spieren kost dit proces weinig tot geen inspanning.

Hoeveel moeite bij spreken & zingen?

Als regel kun je hanteren dat je voor spreken niet veel meer hoeft te doen als bij normaal in en uitademen. Je neemt voor het spreken iets meer lucht bij de inademing. En na het inademen spreek je een zin of een deel van een zin terwijl het middenrif zich ontspant. Vervolgens neem je weer een nieuwe inademing voor de volgende zin of deel van een zin. Er is een gemiddelde ademstroom voor nodig. Wanneer we luider, kernachtig spreken gebruik je iets minder ademstroom, bij zachter breathy spreken iets meer ademstroom.

Wil jij je aandacht richten op de ademstroom tijdens het zingen dan moet je weten dat lagere tonen minder ademstroom hebben. Dus zal je buikwand dan minder naar binnen trekken. Voor hoge tonen kun je met je buikwand de ademstroom enigszins ondersteunen door deze zelf iets intensiever en met meer beweging, in te trekken. Let er wel op dat wanneer je dit te snel doet je longen ook sneller leeg zullen raken.

Met deze simpele regels kun je snel je eigen zingen verbeteren. Richt je aandacht eens een tijdje op je ademstroom en werk bewust eens aan meer en minder ademstroom ondersteunt door je buikwand actief naar binnen te trekken, neutraal te houden of zelfs iets naar voren te duwen. Let op: er is geen goed of slecht. Leer zelf ervaren wat jij als spreker of zanger nodig hebt. Succes !

Gerelateerde links

Meer over Ademsteun, -stroom en -druk

Bekijk meer stemoefeningen